سيد علي اكبر قرشي

2

قاموس قرآن ( فارسي )

بنو ابيه الادنون او قبيلته » . * ( وَأَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الأَقْرَبِينَ ) * شعراء : 214 . بايد دانست كه پدران و فرزندان و برادران داخل در عشيره نيستند بقرينهء * ( قُلْ إِنْ كانَ آباؤُكُمْ وَأَبْناؤُكُمْ وَإِخْوانُكُمْ وَأَزْواجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ . . . ) * توبه : 24 . مگر آنكه گفته شود * ( عَشِيرَتُكُمْ ) * ذكر عامّ بعد از خاص است . معشر : جماعت . * ( يا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنْسِ أَ لَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِنْكُمْ ) * انعام : 130 . اين لفظ سه بار در قرآن به كار رفته و همه دربارهء جنّ و انس است : انعام آيهء 128 و 130 - رحمن : 33 . مِعْشارِ ( بكسر ميم ) : يك دهم ( 10 / 1 ) * ( وَكَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَما بَلَغُوا مِعْشارَ ما آتَيْناهُمْ ) * سباء : 45 . يعنى گذشتگان انبياء را تكذيب كردند ( و هلاك شدند ) و اينان كه تكذيب ميكنند بيك دهم آنچه بگذشتگان داده‌ايم نرسيده‌اند ( آنها با آنهمه قدرت كه از بين رفتند اينها كه در قدرت از آنها كمتراند حتما هلاك خواهند شد ) در اقرب الموارد گويد : بقولى معشار يك هزارم است كه گفته‌اند معشار يكدهم عشير و عشير يكدهم يكدهم است . ( 1000 / 1 ) . ولى مراد از آن در قرآن ظاهرا ده يك است . اين لفظ فقط يك بار در قرآن آمده است . عِشار * ( وَإِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ . وَإِذَا الْعِشارُ عُطِّلَتْ ) * تكوير : 3 و 4 . اهل لغت گفته‌اند : عشراء ناقه ايست كه در دهمين يا هشتمين ماه حاملگى است و يا مطلق شتر آبستن است . و عِشار ( بكسر اول ) جمع عشراء است و چون آيه دربارهء قيامت است گفته‌اند : يعنى آنگاه كه شتران آبستن ( مورد علاقهء عرب ) رها كرده شوند . ولى به نظر من مراد از عشار مطلق حامله است ، نه شتران و مراد از * ( عُطِّلَتْ ) * خالى بودن است . در كتاب معاد از نظر قرآن و علم ص 37 چنين نوشته‌ام : ابن اثير در نهايه گويد : عشراء شترى را گويند كه ده ماه از حاملگى آن گذشته باشد . سپس اين كلمه عموميت